Intenzitet rezidbe ili opterećenje stabala rodom putem rezidbe na rod u savremenim zasadima kruške određen je brojem formiranih produktivnih rodnih grančica koji će doneti plodove u redovnom plodonošenju kod određene kombinacije sorta-podloga. Na osnovu planiranog prinosa, broja stabala/ha, dominantnog tipa rodne grančice (sortna osobina) dolazi se do orijentacionog broja rodnih grančica koje je rezidbom neophodno ostaviti po jednom metru skeleta, poluskeleta ili rodnog nosača odnosno po jednom stablu za realizaciju očekivanog prinosa u datim agroekološkim uslovima.
Rodno drvo kruške čine naborite rodne grančice, kopljaste i vite grančice, kao  i duge rodne grane. Usled fizioloških stresova koji direktno umanjuju stepen diferenciranosti rodnih pupoljaka, dominantne rodne grančice ne moraju uvek biti i najproduktivniji tip grančica.    
U standardnom sortimentu kruške razlikujemo se  nekoliko tipova plodonošenja spram sorte.
Prvi  tip plodonošenja  vezan je za krušku "viljamovku" -  U krunama mladih stabala rod se pretežno formira na mladim, vitim, rodnim grančicama, dok se sa ulaskom u punu rodnost udeo naboritih rodnih grančica na starom rodnom drvetu povećava do 30%. Razlikuje se više podtipova - sorte sa kraćim (do 50%) rodnim drvetom u punoj rodnosti , poput "viljamovke" i sorti koje spontano donose rod uglavnom na naboritim rodnim grančicama -"košijeva", "santa marija","rana moretinijeva". Rezidba kod ovog tipa plodonošenja tokom formiranja krune sastoji se u proređivanju vitih grančica, s obzirom da njihovo prisustvo kao glavnog nosioca roda izdužuje grane u kruni. Sa ulaskom stabala u puni rod intenziviraju se povratni rezovi na starijim granama radi stimulisanja razvoja novih prirasta za zamenu rodnog drveta. Rezidba treba da je izbalansirana, s ciljem sprečavanja zagušenja krune usled savijanja vitih grančica i dugih rodnih prirasta pod teretom roda.
Drugi tip odnosi se na sorte - "abate fetel", "pakhams trijumf", "toska". Rod se spontano dobija na preterano brojnim naboritim grančicama razvijenim na granama starim dve godine. Obilno zametanje i sitni plodovi  kod sorti ovog tipa plodonošenja traže proredu naboritih rodnih grančica za 50 %  na granama starosti dve do tri godine već u početnoj rodnosti, dok se u punoj rodnosti 60%-70%  roda stabilizuje na granama starim dve do četiri godine. Sorte iz ove grupe rano ulaze u vegetaciju pa je cvetanje i zametanje plodova pojedinih godina nedovoljno. Jedno od rešenja za slabu rodnost kod ovih sorti jeste, pored upotrebe fitohormona radi dobijanja partenokarpnih plodova i upotrebe aminokiselina tokom cvetanja i kasno izvođenje zimske rezidbe, od pokretanja pupoljaka do cvetanja. Sorte ovog tipa plodonošenja sklone su ogoljavanju grana u osnovi krune, pa je određenim zahvatima  poput rovašenja, potrebno pospešiti razvoj novih prirasta.
Treći tip primenuje se kod sorti "konferans", "butira". Rod se dobija sa obilno formiranih naboritih grančica, razvijenih pretežno na granama starim dve do tri godine. Iz vršnih mešovitih pupoljaka na vitim grančicama, koje će narednih godina postati višegodišnji nosači rodnog drveta, opet se stvaraju prirasti sa novim naboritim grančicama tako da se kod ovog tipa plodonošenja nosači rodnog drveta mogu zadržati više godina. Sa starenjem grana ipak opada i kvalitet ploda. Zato se  ipak preporučuje redovno prekraćivanje nosača rodnog drveta, barem za trećinu dužine, radi dobijanja mladih grana koje će dati krupne plodove pravilnog izgleda, uz neophodnu dopunsku ručnu proredu plodova.
Četvrti tip primenjuje se kod sorti "boskova bočica", "klapovka". Rod se dobija na vitalnim naboritim grančicama razvijenim na nosačima pretežno starijim od četiri godine. Naime, mešoviti pupoljci ovih rodnih grančica su krupni i imaju izbalansiran odnos prirasta i rodnosti. Rezidba na rod kod ovog tipa plodonošenja je smanjena i svedena na blage povratne rezove i proređivanje grana starijih od tri godine.
Peti tip zastupljen je kod sorti "krasanka", "kleržo", "zimska dekantkinja". Sorte iz ove grupe kasnije stupaju u punu rodnost pošto imaju izražen vegetativni rast u prvim godinama života stabla, koji je pod direktnim uticajem ekoloških uslova. Ovde je rezidba usmerena na dobijanje kratkih nosača (20 cm - 40 cm) kod kojih valja ukloniti vršno razvijene priraste. Sorte ovog tipa plodonošenja moraju se oštro rezati kako bi se eliminisala dominacija vršnih prirasta. Zametanje plodova ovde je jednako intenzitetu rezidbe. Vite rodne grančice se samo proređuju, starije rodno drvo se podmlađuje prevođenjem na letorast, a mlađe rodno drvo se obično reže na  dva pupoljka.
Kod vretena kruške dominantno se koristi kratka rezidba na rod koja podrazumeva pravilan i ravnomeran raspored tri osnovne kategorije prirasta duž stožine stabla: letorasta (novog prirasta), nosača mladog rodnog drveta (nosi sortno dominantan tip rodne grančice) i nosača starog rodnog drveta (grančice su dale plodove i uklanjaju se kosim rezom na čep u zimskoj rezidbi; iz spavajućih pupoljaka na patrljku razviće se novi prirast).
Ciklična smena ove tri vrste prirasta duž stožine kao i njihova ravnomerna zastupljenost u kruni vretena omogućuje da je za dobijanje prinosa od 50 t/ha ili 20 kg/stablu pri gustini 4m x 1m,  potrebno rezidbom ostaviti 10 - 12 nosača rodnog drveta/stablu sa po 12 rodnih pupoljaka.  Na ovaj način se obezbeđuje permanentno stvaranje mladog rodnog drveta koji će moći da obezbedi visok procenat plodova prve klase u ukupnom prinosu.
Tekst i foto: Dr Dejan Marinković
PSSS "Beograd"