Rtanjскi med: čuvar prirode i tradicije

Zaštićeno geografsko poreklo donelo je ovom proizvodu prepoznatljivost i višu cenu, a analize su pokazale da sadrži polen čak 90 do 120 biljnih vrsta

Pčelar Velimir Kotujić iz okoline Boljevca pčelarstvom se bavi više od 45 godina. Ljubav prema pčelama nasledio je iz detinjstva, a od nekoliko košnica, koliko je porodica imala na početku, pčelinjak je vremenom narastao na oko 200 društava. Danas je broj košnica manji, prvenstveno zbog njegovih godina.

Pročitaj još: Novi parazit pčela na samo 1.600 kilometara od Srbije!

Pčelinjak je stacionaran i nalazi se u podnožju Rtnja. Na ovom području uglavnom se proizvodi poliflorni, odnosno livadski med, čiji prinos u velikoj meri zavisi od prirodnih uslova.

Zaštićeno geografsko poreklo – garancija kvaliteta

Pčelari sa područja Rtnja pokrenuli su postupak zaštite geografskog porekla kako bi zaštitili ime i kvalitet proizvoda. Kako objašnjava Kotujić, razlog je bio i to što se pod nazivom „rtanjski med“ na tržištu prodavao med koji nije poticao sa ovog područja, a ponekad nije bio ni pravi med.

Sertifikaciju Kotujić obnavlja već tri godine, a oznaku zaštićenog geografskog porekla koristi desetak pčelara sa područja opštine Boljevac i još desetak do petnaest pčelara sa teritorije Sokobanje, u zavisnosti od godine.

Pročitaj još: Loša vest za pčelarstvo: Francuska odobrila pesticide štetne za pčele

Posebnost rtanjskog meda povezana je sa prirodnim okruženjem u kojem nastaje. Na području gde se, prema rečima našeg sagovornika, ne koriste pesticidi i insekticidi nalaze se prirodne livade sa velikim brojem medonosnih biljaka. Analize su pokazale da rtanjski med sadrži polen čak 90 do 120 biljnih vrsta, a odlikuju ga mali sadržaj vode, velika gustina i prepoznatljiv ukus.

Pored meda, na gazdinstvu proizvode polen, propolis, kao i različite proizvode na bazi meda.

Med u grnčariji

Posebnost njihove ponude je i med pakovan u tradicionalne grnčarske posude. One su iznutra obložene pčelinjim voskom, bez upotrebe lakova i drugih hemijskih sredstava.

– Grnčarija je prirodan materijal, a ovakva ambalaža štiti med od svetlosti koja može negativno uticati na njegov kvalitet – objašnjava Kotujić.

Klimatske promene utiču na prinose

Iako je cena meda zadovoljavajuća, pčelarstvo se, kao i druge poljoprivredne grane, suočava sa posledicama klimatskih promena. Najveći problem su sve niži prinosi po košnici.

– Pčelama nije potrebno samo sunčano vreme već i dovoljno vlage u vazduhu kako bi biljke bile bujne i davale dovoljno nektara – kaže Kotujić.

Med uglavnom prodaju na lokalnom tržištu, u hotelu na Rtnju, specijalizovanim prodavnicama u Nišu i Beogradu, kao i na različitim manifestacijama.

Sertifikat podiže vrednost proizvoda

U finansiranju sertifikacije učestvuju opštine Boljevac i Sokobanja. Projekat je radio Institut za prehrambene tehnologije iz Novog Sada, dok kontrolu u postupku sertifikacije obavlja organizacija OCS iz Subotice.

Kotujić ističe da je sertifikat značajno doprineo prepoznatljivosti proizvoda i omogućio bolju cenu.

– Ako se običan livadski med prodaje za oko 1.200 dinara po kilogramu, sertifikovani rtanjski med postiže oko 1.500 dinara – kaže on.

Za Kotujića je, međutim, najvažnije da se pčelarstvo i tradicija nastave i u budućnosti. Nada se da bi porodičnu tradiciju jednog dana mogla da nastavi njegova unuka.

A.Milić